عضو هیأت علمی گروه پژوهشی مهندسی مواد جهاد دانشگاهی خراسان رضوی:

بیش از ۹۰ درصد از تولید مبدل‌های کاتالیسیتی در این گروه تبدیل به دانش فنی شده است

/ جهاددانشگاهی زیست بوم نوآوریِ نخبگان ایران/
۰۲ مرداد ۱۴۰۱ | ۱۰:۵۵ کد : ۴۶۵۸۸ پژوهش و فناوری
عضو هیأت علمی گروه پژوهشی مهندسی مواد جهاد دانشگاهی خراسان رضوی اظهار کرد: آلایندگی، حوزه بسیار وسیعی است و شامل آلودگی صوتی، نوری، آب،خاک و... می‌شود. در تقسیم‌بندی آلایندگی‌ها، ذرات کمتر از ۲میکرومتر ذراتی هستند که خطرناک‌ترین و سنگین‌ترین عوامل آلودگی را به وجود می‌آورند.
بیش از ۹۰ درصد از تولید مبدل‌های کاتالیسیتی در این گروه تبدیل به دانش فنی شده است

به گزارش روابط عمومی سازمان جهاددانشگاهی خراسان رضوی، دکتر حسین امینی با بیان این مطلب کرد: بین ۶۵ تا ۷۰ درصد آلودگی هوا مرتبط با خودروهای فرسوده است. ذرات آلاینده شامل هیدروکربن‌های نسوخته، مونوکسید کربن و  اکسیدهای نیتروژن که در جو هوا هستند در حال حاضر فاجعه را رقم میزند. این ذرات آلاینده در فصول مختلف سال وجود دارد و مختص زمستان نیست و گاهی تابستان را نیز شامل می‌شود. برای کاهش این آلاینده‌ها باید برنامه‌ریزی شود. این آلاینده‌ها انواع سرطان‌ها، انواع آلرژی‌ها، ‌آسم و.. را در پی دارد.

موتورسیکلت‌ها  چندین برابر خودروهای معمولی ‌آلاینده ایجاد می‌کنند

 عضو هیأت علمی گروه پژوهشی مهندسی مواد جهاد دانشگاهی خراسان رضوی ادامه داد: لذا سهم خودروهای شخصی در آلودگی هوا حدود ۲درصد است. بقیه آلودگی مختص حمل‌ونقل عمومی و خوروهای دیزلی است. خودروهای دیزلی شامل خودروهایی می‌شود که گازوییل می‌سوزانند. خودروهای دیزلی، نقش اساسی در آلودگی‌ها دارند؛ همانند کامیون و اتوبوس که به شدت آلایندگی ایجاد می‌کنند و متاسفانه کنترل نمی‌شوند. موتورسیکلت‌ها برخلاف جثه کم، چندین برابر خودروهای معمولی ‌آلاینده ایجاد می‌کنند. متاسفانه الزام قانونی برای استفاده از کاتالیست‌ها برای موتور سیکلت‌ها وجود ندارد.

 امینی در رابطه با کاتالیست‌ها خاطرنشان کرد: ریشه واژه کاتالیست، واژه کاتالیزور است. کاتالیزگر ماده‌ای است که خودش در واکنش شرکت نمی‌کند ولی واکنش را تسریع می‌کند. تاثیر کاتالیست همانند فیلتر است که ذرات گاز از آن فیلتر عبور می‌کند و بر اثر فعل و انفعالاتی که وجود دارد، آن گازها به گازهای کم‌خطر یا بی‌خطر تبدیل می‌شود. 

راهکار کاهش آلایندگی در خودروها، استفاده از مبدل کاتالیستی در اگزوز خودروهاست

این کارشناس حوزه کاتالیست اظهار کرد: خودروها از عوامل بسیار مهم آلاینده‌ها هستند. بین خودروها، خودروهای دیزلی آلایندگی را تشدید می‌کنند. راهکار کاهش آلایندگی در خودروها، استفاده از مبدل کاتالیستی در اگزوز خودروهاست.

وی ادامه داد: در ادیبهشت سال ۹۹، ایران خودرو با جهاد دانشگاهی، در خصوص مبدل کاتالیستی قراردادی منعقد کرد. در این قرارداد، به تبدیل دانش فنی ساخت مبدل کاتالیستی برای خودروها اشاره شده است. مبدل‌های کاتالیستی که در خودروها وجود دارند دونوع هستند؛ یک نوع با پایه سرامیکی و دیگری با پایه فلزی. در غالب کاتالیست‌هایی که استفاده می‌شود از مبدل‌های سرامیکی استفاده می‌کنند. در خودروهای دیزلی باید از مبدل‌های فلزی استفاده  شود.

 امینی خاطرنشان کرد: در کشور باوجود کارهای پراکنده دانشگاهی که انجام می‌شد، اما به دانش فنی تبدیل نشده بود و ما این را در دستور کار خود قرار دادیم. مخصوصا به صورت موردی خودروهای زامیاد (نیسان‌های آبی) مورد بررسی قرار گرفت و مهندسی معکوس انجام شده است. ما در جهاد دانشگاهی مشهد مفتخریم کاری که تابه حال انجام نشده بود را انجام دهیم.  بیش از ۹۰ درصد کار را تبدیل به دانش فنی کرده‌ایم و در چند ماه آینده تجاری‌سازی می‌شود. و برای تست‌های این کاتالیست‌ها اقدام خواهیم نمود.

معاون آموزشی سازمان جهاد دانشگاهی خراسان رضوی بیان کرد: تعداد مبدل‌های کاتالیستی فلزی مورد نیاز در کشور حدودا یک میلیون است. تولید مبدل کاتالیستی فلزی که اساسا در خودروهای دیزلی استفاده می‌شود، در ایران حدود ۱۰۰ هزار قطعه در سال است. هیچ تولیدکننده‌ای حاضر به تولید این مقدار مبدل کاتالیستی نیست؛ زیرا تیراژ تولیدش زیاد نیست و صرفه اقتصادی ندارد.  

امینی اظهار کرد: نکته بعدی، تدوین دانش فنی تولید کاتالیست است. اگر بخواهد یک مبدل کاتالیستی فلزی تولید شود مشکلاتی شامل تولید فولاد و فرم‌دهی فولاد وجود دارد. ورقه فولاد مورد استفاده برای تولید کاتالیست باید به ضخامت ۵۰ میکرومتر( ۵صدم میلی‌متر) باشد. تنها جایی که این ورق را در ایران تولید می‌کند فولاد مبارکه است که ظرفیتش پر است و ما نتوانستیم برای تولید کاتالیست از ورق‌های تولید داخل استفاده کنیم که اکنون برای مبدل کاتالیستی این ورق را وارد می‌کنیم.

وی ادامه داد: برای فرم‌دهی فولاد، قطعه‌ای بسیار نازک و دارای ۵۰۰ حفره در هر اینچ مربع نیاز است که فرم‌دهی ورقه فولاد را خودمان انجام می‌دهیم. در مرحله بعد، کاتالیست باید با مواد شیمیایی خاصی پوشیده شود؛ لذا هنگامی که گاز آلوده از آن خارج می‌شود در همان حین واکنش‌ها انجام شده و به صورت گازهای کم‌خطر یا بی‌خطر تبدیل می‌شود؛ برای مثال هیدروکربن نسوخته به بخار آب تبدیل شود و اکثر اکسیدهای نیتروژن به اکسیدهای نیتروژن کم خطر تبدیل می‌شود. البته که پایه مبدل کاتالیست سرامیکی نیز از  خارج وارد می‌شود، البته شرکت‌هایی هستند که در ایران در زمینه تولید، فعالیت می‌کنند.

کشورهای پیشرفته آلودگی محیط زیست از طریق خودروها و صنایع ندارند

معاون آموزشی سازمان جهاد دانشگاهی خراسان رضوی اظهار کرد: کشورهای پیشرفته همانند ژاپن و آلمان مبحثی به نام آلودگی محیط زیست از طریق خودروها و صنایع ندارند. اگر به زنجیره عوامل از جمله کیفیت سوخت، کیفیت موتورها، کاتالیست‌ها و فیلترهایی که استفاده می‌شوند، درست عمل شود، بحران آلودگی از بین می‌رود.

امینی خاطرنشان کرد: نمایشگاه دستاوردهای جهاد در سال گذشته برای ما جای امیدواری بود؛ زیرا مسئولین ارشد اجرایی حضور داشتند و شاهد طرح پژوهشی بودند. وزیرکشور، معاون علم و فناوری ریاست‌جمهوری و رئیس انرژی اتمی شاهد طرح پژوهشی بودند و در این حوزه  اطلاعات داشتند.

وی ادامه داد: وزیر کشور درباره این کار تحقیقاتی سوالاتی مطرح کردند و در رابطه با مجوزهای اخذ شده پیگیر بودند. با حضور مسئولین در نمایشگاه دستاوردهای جهاد، عزم دولت و حاکمیت برای حمایت از تولیدات داخلی  به ما آشکارتر شد و این توجه باعث شد وظیفه ما سنگین‌تر شود. ولی از ایده تا پدیده راهی طولانی و پر پیچ و خمی است و اکنون راه‌های امید وجود دارد. امیدواریم بتوانیم این محصول را در سریعترین زمان ممکن به بازار عرضه و نیاز صنایع داخلی به مبدل کاتالیستی را رفع کنیم.

text to speech icon

نظر شما :